«و عداوت در میان تو و زن، و در میان ذریت تو و ذریت او خواهم گذاشت. او سر تو را خواهد کوبید و تو پاشنهٔ او را خواهی کوبید»
(پیدایش ۳:۱۵)
۱ – عهد ابراهیمی
۲ – عهد ختنه
۳ – عهد شریعت
۴ – عهد جدید
۵ – عهد برای یک پادشاهی
مقدمه
پیام این معمای نبوی چیست؟ یهوه خدا اطلاع می‌دهد که مقصود او برای پر ساختن زمین از بشریتی عادل قطعاً به تحقق خواهد پیوست (پیدایش ۱:۲۶-۲۸). خدا نسل بشر را به واسطهٔ «ذریت زن» بازخرید خواهد کرد (پیدایش ۳:۱۵). این نبوت برای قرن‌ها یک «راز مقدس» بود (مرقس ۴:۱۱؛ رومیان ۱۱:۲۵؛ ۱۶:۲۵؛ اول قرنتیان ۲:۱، ۷ «راز مقدس»). یهوه خدا آن را به تدریج در طول قرن‌ها آشکار ساخت. معنای این معمای نبوی چنین است:
– زن: او نمایانگر قوم آسمانی خدا، متشکل از فرشتگان در آسمان‌هاست: «و نشانه‌ای بزرگ در آسمان دیده شد: زنی که خورشید را در بر داشت، و ماه زیر پاهایش بود، و بر سرش تاجی از دوازده ستاره قرار داشت» (مکاشفه ۱۲:۱). این زن به عنوان «اورشلیم بالا» توصیف شده است: «اما اورشلیم بالا آزاد است و او مادر ماست» (غلاطیان ۴:۲۶). او به عنوان «اورشلیم آسمانی» توصیف شده است: «بلکه شما به کوه صهیون و به شهر خدای زنده، [یعنی] اورشلیم آسمانی، و به هزاران هزار فرشته نزدیک شده‌اید» (عبرانیان ۱۲:۲۲). برای هزاران سال، به مانند ساره، همسر ابراهیم، این زن آسمانی نازا و بدون فرزند بود (ذکر شده در پیدایش ۳:۱۵): «ای زن نازا که نزاده‌ای، فریاد شادی سر ده! با فریادهای شادمانه وجد کن و بانگ بلند برآور، ای تو که درد زایمان نکشیده‌ای، زیرا پسران زن متروکه بسیار بیشتر از پسران زنی هستند که شوهر دارد»، یهوه چنین فرموده است (اشعیا ۵۴:۱).
این نبوت اعلام می‌کرد که این زن نازا فرزندان بسیاری (پادشاه عیسی مسیح و ۱۴۴۰۰۰ پادشاه و کاهن) به دنیا خواهد آورد، مطابق آنچه پولس رسول به الهام خدا نوشته است: «زیرا نوشته شده است: “شادمان باش ای زن نازا که نمی‌زایی؛ لب به سخن بگشا و فریاد برآور، ای تو که درد زایمان نداری؛ زیرا فرزندان زن متروکه بسیار بیشتر از فرزندان زنی است که شوهر دارد.” اما ای برادران، ما همچون اسحاق فرزندان وعده هستیم. ولی همان‌گونه که در آن زمان آن که بر حسب جسم زاده شده بود، آن که بر حسب روح زاده شده بود را آزار می‌داد، اکنون نیز چنین است. با این حال، کتاب مقدس چه می‌گوید؟ “کنیز و پسرش را بیرون کن، زیرا پسر کنیز به هیچ وجه با پسر زن آزاد ارث نخواهد برد.” از این رو، ای برادران، ما فرزندان کنیز نیستیم، بلکه فرزندان زن آزاد هستیم» (غلاطیان ۴:۲۷-۳۱). این زن آزاد با ساره، همسر ابراهیم نمادین شده است: «به من بگویید، ای کسانی که می‌خواهید زیر [سلطهٔ] شریعت باشید، آیا شریعت را نمی‌شنوید؟ برای مثال، نوشته شده است که ابراهیم دو پسر یافت، یکی از کنیز و یکی از زن آزاد؛ اما پسر کنیز به راستی بر حسب جسم زاده شد، و پسر زن آزاد به سبب یک وعده. این چیزها یک نمایش نمادین است؛ زیرا این [زنان] نمایانگر دو عهد هستند: یکی [عهد] کوه سیناست که فرزندان را برای بردگی به دنیا می‌آورد و آن هاجر است. اما این هاجر نمایانگر سینا، کوهی در عربستان است و با اورشلیم کنونی مطابقت دارد، زیرا با فرزندان خود در بردگی است. اما اورشلیم بالا آزاد است و او مادر ماست» (غلاطیان ۴:۲۱-۲۶).
– ذریت (نسل) زن: کتاب مکاشفه آشکار می‌سازد که این پسر کیست: «و نشانه‌ای بزرگ در آسمان دیده شد: زنی که خورشید را در بر داشت، و ماه زیر پاهایش بود، و بر سرش تاجی از دوازده ستاره قرار داشت، و او باردار بود. و در درد و عذاب زایمان فریاد می‌زد. (…) و او پسری زایید، نرینه‌ای که تمام ملت‌ها را با عصای آهنین شبانی خواهد کرد» (مکاشفه ۱۲:۱، ۲، ۵). این پسر که «تمام ملت‌ها را با عصای آهنین شبانی خواهد کرد»، توسط فرشته جبرئیل به عنوان عیسی مسیح معرفی شد: «او بزرگ خواهد بود و پسر خدای متعال خوانده خواهد شد؛ و یهوه خدا تخت پدرش داوود را به او خواهد داد، و او تا به ابد بر خاندان یعقوب سلطنت خواهد کرد و پادشاهی او را پایانی نخواهد بود» (لوقا ۱:۳۲، ۳۳). با این حال، فرزندی که زن آسمانی به دنیا می‌آورد، اشاره به پادشاهی خدا دارد که پادشاه منصوب‌شدهٔ آن از سوی یهوه، پسرش عیسی مسیح است (مزمور ۲). در ادامهٔ گزارش مکاشفه (۱۴:۱-۵)، می‌توان خواند که پادشاه عیسی مسیح را ۱۴۴۰۰۰ پادشاه و کاهن همراهی می‌کنند که اورشلیم جدید (۲۱:۱، ۲)، یعنی عروس پادشاه عیسی مسیح را تشکیل می‌دهند. عروس پادشاه بخشی از این «فرزند» و نسل مستقیم این زن آسمانی است، زیرا پولس رسول در غلاطیان ۴:۲۶، او را مادر کسانی معرفی می‌کند که هنوز بر روی زمین هستند و برای سلطنت در کنار پادشاه عیسی مسیح فراخوانده شده‌اند.
در غلاطیان ۴:۲۴-۲۶ نوشته شده است که این دو زن، هاجر و ساره، نمایانگر دو عهد هستند. هاجر نمایانگر عهد شریعت و ساره نمایانگر عهد جدید است. بهره‌مندان از عهد شریعت، دوازده سبط اسرائیل بودند. در حالی که بهره‌مندان از این عهد جدید، نمایانگر کسانی هستند که بخشی از اسرائیل خدا هستند و در آینده بخشی از آن خواهند شد (غلاطیان ۶:۱۶). این اسرائیل خدا دارای یک بخش آسمانی است، یعنی اورشلیم جدید که همچنین با دوازده سبط اسرائیل معرفی شده و همان ۱۴۴۰۰۰ نفر هستند (مکاشفه ۷:۱-۸؛ ۲۱:۱، ۲). با این حال، به گفتهٔ عیسی مسیح، این اسرائیل خدا در بهشت زمینی آینده نیز دارای یک بخش زمینی خواهد بود: «عیسی به ایشان گفت: “آمین به شما می‌گویم: در زمان آفرینش نو، هنگامی که پسر انسان بر تخت پرجلال خود بنشیند، شما نیز که از من پیروی کرده‌اید، بر دوازده تخت خواهید نشست و بر دوازده سبط اسرائیل داوری خواهید کرد”» (متی ۱۹:۲۸ و لوقا ۲۲:۳۰). این اسرائیل روحانیِ زمینی از گروه عظیمی از همهٔ ملت‌ها که از مصیبت بزرگ جان سالم به در برده‌اند و همچنین از رستاخیزیافتگان زمینی که حیات جاودان بر روی زمین را به ارث خواهند برد، تشکیل خواهد شد (مکاشفه ۷:۹-۱۷؛ یوحنا ۵:۲۸، ۲۹).
در شب آخرین عید فِصَح، عیسی مسیح دو عهد را برگزار کرد: عهد جدید (لوقا ۲۲:۱۹، ۲۰) و عهد برای یک پادشاهی (لوقا ۲۲:۲۸-۳۰). همان‌طور که دیدیم، کل اسرائیل خدا، چه در آسمان و چه بر روی زمین، بخشی از عهد جدید بوده و از آن بهره‌مند است. اما دربارهٔ عهد برای یک پادشاهی، تنها کسانی که با مسیح در آسمان‌ها سلطنت خواهند کرد، یعنی ۱۴۴۰۰۰ پادشاه و کاهن، مشمول آن می‌شوند.
– مار اولیه همان شیطان ابلیس است: «و آن اژدهای بزرگ، یعنی همان مار اولیه که ابلیس و شیطان نامیده می‌شود و تمام جهان مسکون را گمراه می‌سازد، به پایین افکنده شد؛ او به زمین افکنده شد و فرشتگانش نیز با او افکنده شدند» (مکاشفه ۱۲:۹).
دانستن اطلاعات کتاب مقدسی دربارهٔ ابلیس، همواره برای درک درست دلایل عمیق اجازه دادن خدا به وجود شرارت و وضعیت کنونی و اندوه‌بار بشریت بسیار مهم است.
عیسی مسیح ابلیس را به شکلی بسیار موجز توصیف کرده است: «او از همان آغاز قاتل بود و در حقیقت ثابت نماند، زیرا حقیقت در او نیست. هنگامی که دروغ می‌گوید، بر حسب سرشت خود سخن می‌گوید، زیرا دروغگو و پدر دروغ است» (یوحنا ۸:۴۴). شیطان ابلیس یک مفهوم انتزاعی از شرارت نیست، بلکه یک شخصیت روحانی واقعی است (گزارش متی ۴:۱-۱۱ را ببینید). به همین ترتیب، دیوها نیز فرشتگانی هستند که سرکش شدند و از نمونهٔ ابلیس پیروی کردند (پیدایش ۶:۱-۳، مقایسه شود با نامهٔ یهودا آیهٔ ۶: «و فرشتگانی را که جایگاه اصلی خود را حفظ نکردند، بلکه مسکن طبیعی خویش را ترک کردند، با زنجیرهای ابدی در تاریکی عمیق برای داوری روز بزرگ نگاه داشته است»). هنگامی که نوشته شده است «او در حقیقت ثابت نماند»، این نشان می‌دهد که خدا این فرشته را بدون گناه و بدون هیچ اثری از شرارت در دلش آفریده بود. این فرشته در آغاز زندگی خود «نام نیکو» داشت (جامعه ۷:۱ الف). با این حال، او در درستکاری خود پایدار نماند، غرور را در دل خود پرورش داد و با گذشت زمان به «ابلیس» به معنای تهمت‌زننده، و «شیطان» به معنای مخالف تبدیل شد؛ نام نیکوی پیشین و شهرت خوب او با نامی دیگر به معنای رسوایی ابدی جایگزین گردید.
در نبوت حزقیال (فصل ۲۸)، بر ضد پادشاه مغرور صور، به روشنی به غرور فرشته‌ای که به «ابلیس» و «شیطان» تبدیل شد اشاره شده است: «تو مهرِ کمال بودی، پر از حکمت و کامل در زیبایی. تو در عدن، باغ خدا بودی. همهٔ سنگ‌های گران‌بها تو را پوشانده بودند: یاقوت، زبرجد و یشم؛ زبرجد هندی، عقیق و یشم سبز؛ یاقوت کبود، فیروزه و زمرد؛ و کارِ قاب‌ها و نگین‌دان‌هایت در تو از طلا بود. در روز آفرینش تو مهیا شده بودند. تو کروبی مسح‌شدهٔ سایه‌گستر بودی و من تو را قرار دادم. تو بر کوه مقدس خدا بودی و در میان سنگ‌های آتشین قدم می‌زدی. از روز آفرینش خود در راه‌هایت بی‌عیب بودی تا آنکه بی‌عدالتی در تو یافت شد» (حزقیال ۲۸:۱۲-۱۵). او با عمل ناعادلانهٔ خود در عدن، به «دروغگویی» تبدیل شد که باعث مرگ تمامی نسل آدم گردید (پیدایش ۳؛ رومیان ۵:۱۲). در حال حاضر، این شیطان ابلیس است که بر جهان حکومت می‌کند: «اکنون داوری این جهان فرا رسیده است؛ اکنون فرمانروای این جهان بیرون افکنده خواهد شد» (یوحنا ۱۲:۳۱؛ افسسیان ۲:۲؛ اول یوحنا ۵:۱۹).
– ذریت مار نمایانگر دشمنان آسمانی (دیوها یا فرشتگان ابلیس) و دشمنان زمینی پادشاهی خداست؛ کسانی که به طور فعال بر ضد حاکمیت خدا، بر ضد پادشاه عیسی مسیح و بر ضد مقدسان بر روی زمین می‌جنگند: «ای مارها، ای نسل افعی‌ها، چگونه می‌توانید از داوری جَهَنَّم بگریزید؟ از این رو، اینک من پیامبران و حکیمان و معلمان همگانی را نزد شما می‌فرستم. برخی از آنان را خواهید کشت و بر تیر خواهید آویخت، و برخی را در کنیسه‌های خود تازیانه خواهید زد و از شهری به شهر دیگر آزار خواهید رساند؛ تا تمام خون‌های عادلی که بر زمین ریخته شده است، از خون هابیل عادل گرفته تا خون زکریا پسر بَرَکیا که او را میان قدس و مذبح به قتل رساندید، بر گردن شما بیفتد» (متی ۲۳:۳۳-۳۵).
– کوبیده شدن پاشنهٔ زن نمایانگر مرگ فدیه‌گونهٔ پسر خدا، عیسی مسیح، بر روی زمین است: «افزون بر این، هنگامی که به هیئت یک انسان یافت شد، خود را فروتن ساخت و تا به مرگ، آری، مرگ بر تیر شکنجه مطیع گردید» (فیلیپیان ۲:۸). با این حال، این زخم بر پاشنه با رستاخیز عیسی مسیح شفا یافت: «در حالی که شما پیشوای اصلی حیات را کشتید؛ اما خدا او را از میان مردگان برخیزاند، امری که ما شاهد آن هستیم» (اعمال رسولان ۳:۱۵).
– کوبیده شدن سر مار اشاره به نابودی ابدی شیطان ابلیس و دیوها و همچنین دشمنان زمینی پادشاهی خدا در پایان سلطنت هزارسالهٔ عیسی مسیح دارد: «از سوی دیگر، خدایی که آرامش می‌بخشد، به زودی شیطان را زیر پاهای شما خرد خواهد کرد» (رومیان ۱۶:۲۰). «و ابلیسی که آنان را گمراه می‌ساخت، در دریاچهٔ آتش و گوگرد افکنده شد، جایی که وحش و پیامبر دروغین نیز [در آن] بودند؛ و شبانه‌روز تا ابدالآباد عذاب خواهند کشید» (مکاشفه ۲۰:۱۰).
۱ – خدا با ابراهیم عهد می‌بندد
«و به واسطهٔ ذریت تو، همهٔ امت‌های زمین قطعاً برکت خواهند یافت، زیرا که سخن مرا شنیدی»
(پیدایش ۲۲:۱۸)
پیش از ادامهٔ توضیحات دربارهٔ وعدهٔ خدا، این بار از منظر عهدهای گوناگونی که خدا بسته است، شایسته است یادآور شویم که تطبیق شخصیت‌های کتاب مقدس با شخصیت‌های دیگر، بافتار کتاب مقدس را رعایت خواهد کرد. خوانندهٔ دقیق می‌تواند در صورت تمایل غلاطیان ۴:۲۱-۳۱ را بخواند یا دوباره مرور کند، جایی که می‌توان مشاهده کرد پولس رسول رویدادهای تاریخی کتاب مقدس دربارهٔ ابراهیم را به عنوان یک «نمایش نمادین» توصیف می‌کند (غلاطیان ۴:۲۴). در همین فصل، او می‌نویسد که برخی جنبه‌های زندگی ابراهیم، ساره و هاجر بُعدی نبوی دارند. به همین ترتیب، در چارچوب وعدهٔ خود، خدا از ابراهیم و پسرش اسحاق (مطابق گزارش کتاب مقدس) می‌خواهد که یک «نمایش نمادین» با ماهیت نبوی و مطابق با قربانی آیندهٔ مسیح (در زمان ابراهیم) را ایفا کنند (یوحنا ۳:۱۶). شایسته است مطالعهٔ این عهدها را از دو جنبه بنگریم. خدا معنای وعدهٔ خود را به تدریج از طریق این عهدها آشکار می‌سازد. این عهدها همچنین نقطهٔ عطف یا مرحله‌ای را نشان می‌دهند که هدف نهایی آن نجات بشریت و همچنین نابودی ابلیس و نسل او و اعمالش است: «برای همین پسر خدا ظاهر شد: تا اعمال ابلیس را نابود سازد» (اول یوحنا ۳:۸).
عهد ابراهیمی وعده‌ای است که بر اساس آن تمام بشریتِ مطیع خدا به واسطهٔ نسل ابراهیم برکت خواهند یافت. ابراهیم از همسرش ساره (که برای مدت بسیار طولانی نازا بود) پسری به نام اسحاق یافت (پیدایش ۱۷:۱۹). ابراهیم، ساره و اسحاق شخصیت‌های اصلی یک نمایش نبوی هستند که هم‌زمان معنای راز مقدس و وسیله‌ای را که خدا به واسطهٔ آن بشریت مطیع را نجات خواهد داد، نشان می‌دهند (پیدایش ۳:۱۵). از طریق عهد ابراهیمی، خدا آشکار می‌سازد که نسل یا ذریت زنِ ذکرشده در پیدایش ۳:۱۵ از طریق چه کسی خواهد آمد؛ یعنی از نسل ابراهیم که تمام بشریت را برکت خواهد داد.
– یهوه خدا، پدر آسمانی، نمایانگر ابراهیم بزرگ است: «زیرا تو پدر ما هستی؛ حتی اگر ابراهیم ما را نشناخته باشد و اسرائیل ما را به رسمیت نشناسد، تو ای یهوه، پدر ما هستی. بازخریدار ما از قدیم، نام تو چنین است» (اشعیا ۶۳:۱۶). ابراهیم تصویر پدرِ قوم اسرائیل بود. برای مثال، در گفت‌وگویی میان عیسی مسیح و رهبران مذهبی، آنان گفتند که پدرشان ابراهیم است: «در پاسخ به او گفتند: “پدر ما ابراهیم است.” عیسی به ایشان گفت: “اگر فرزندان ابراهیم هستید، کارهای ابراهیم را انجام دهید”» (یوحنا ۸:۳۹). در نتیجه، ابراهیم تصویر نمادین خدای پدر، آفریدگار همهٔ ملت‌ها بود (اعمال رسولان ۱۷:۲۴-۲۸). عیسی مسیح در یکی از تمثیل‌های خود، پدر آسمانی را در قالب نمادین ابراهیم، پدر قوم اسرائیل، به تصویر کشید: «پس از آن، آن گدا مرد و فرشتگان او را به آغوش ابراهیم بردند» (لوقا ۱۶:۲۲).
– زن آسمانی نمایانگر سارهٔ بزرگ است که مدت‌ها نازا و بدون فرزند بود (مربوط به پیدایش ۳:۱۵). به گفتهٔ پولس رسول، او نمایانگر «اورشلیم بالا» است: «اما اورشلیم بالا آزاد است و او مادر ماست. زیرا نوشته شده است: “شادمان باش ای زن نازا که نمی‌زایی؛ لب به سخن بگشا و فریاد برآور، ای تو که درد زایمان نداری؛ زیرا فرزندان زن متروکه بسیار بیشتر از فرزندان زنی است که شوهر دارد.” اما ای برادران، ما همچون اسحاق فرزندان وعده هستیم. ولی همان‌گونه که در آن زمان آن که بر حسب جسم زاده شده بود، آن که بر حسب روح زاده شده بود را آزار می‌داد، اکنون نیز چنین است. با این حال، کتاب مقدس چه می‌گوید؟ “کنیز و پسرش را بیرون کن، زیرا پسر کنیز به هیچ وجه با پسر زن آزاد ارث نخواهد برد.” از این رو، ای برادران، ما فرزندان کنیز نیستیم، بلکه فرزندان زن آزاد هستیم» (غلاطیان ۴:۲۶-۳۱).
پولس رسول همچنین او را با عبارت مترادف دیگری، یعنی «اورشلیم آسمانی» نامیده است: «بلکه شما به کوه صهیون و به شهر خدای زنده، [یعنی] اورشلیم آسمانی، و به هزاران هزار فرشته در مجمع عمومی، و به جماعت نخست‌زادگانی که نامشان در آسمان‌ها ثبت شده است، و به خدا داور همگان، و به حیات‌های روحانی عادلانی که کامل شده‌اند، و به عیسی میانجی عهد جدید، و به خون پاشیده‌شده‌ای که بهتر از خون هابیل سخن می‌گوید نزدیک شده‌اید» (عبرانیان ۱۲:۲۲-۲۴).
با مقایسهٔ دو بخش کتاب مقدس در عبرانیان ۱۲:۲۲، ۲۳ و غلاطیان ۴:۲۶، ۲۷: هیچ تفاوتی وجود ندارد؛ هر دو عبارت کتاب مقدسی نمایانگر خدا همراه با مسیح و کسانی هستند که برای سلطنت با او به همراه قوم فرشتگان خدا در آسمان‌ها برگزیده شده‌اند. «اورشلیم بالا» یا «اورشلیم آسمانی» نمایانگر «زن» در پیدایش ۳:۱۵ است: «و عداوت در میان تو و زن، و در میان ذریت تو و ذریت او خواهم گذاشت. او سر تو را خواهد کوبید و تو پاشنهٔ او را خواهی کوبید» (پیدایش ۳:۱۵).
«اورشلیم بالا» یا «اورشلیم آسمانی» نمایانگر «زنی» است که در مکاشفه ۱۲ «فرزندی» به دنیا می‌آورد: «و نشانه‌ای بزرگ در آسمان دیده شد: زنی که خورشید را در بر داشت، و ماه زیر پاهایش بود، و بر سرش تاجی از دوازده ستاره قرار داشت، و او باردار بود. و در درد و عذاب زایمان فریاد می‌زد. (…) و او پسری زایید، نرینه‌ای که تمام ملت‌ها را با عصای آهنین شبانی خواهد کرد. و فرزند او به سوی خدا و به سوی تخت او ربوده شد» (مکاشفه ۱۲:۱-۶). این فرزند هم‌زمان نمایانگر عیسی مسیح به عنوان پادشاه آسمانی بر تخت نشسته، و همچنین پادشاهی خدا همراه با ۱۴۴۰۰۰ نفرِ ذکرشده در مکاشفه ۷:۳-۸ و ۱۴:۱-۵ است.
با در نظر گرفتن مجموع این اطلاعات کتاب مقدسی، درک می‌کنیم که «اورشلیم بالا» یا «اورشلیم آسمانی» نمایانگر خانوادهٔ آسمانی خداست که همچون همسر او با وی در پیوند است (اشعیا ۵۴:۱).
بدیهی است که نباید او را با «اورشلیم جدید» اشتباه گرفت که نمایانگر عروس بره، یعنی پادشاه عیسی مسیح است: «و آسمانی جدید و زمینی جدید دیدم؛ زیرا آسمان نخستین و زمین نخستین درگذشته بودند و دریا دیگر نبود. و شهر مقدس، اورشلیم جدید را دیدم که از آسمان از نزد خدا پایین می‌آمد، آماده همچون عروسی آراسته برای شوهرش. آنگاه صدای بلندی از تخت شنیدم که می‌گفت: “اینک خیمهٔ خدا با انسان‌هاست، و او با ایشان ساکن خواهد شد و آنان قوم‌های او خواهند بود. و خود خدا با ایشان خواهد بود. و هر اشکی را از چشمان ایشان پاک خواهد کرد، و مرگ دیگر نخواهد بود؛ و ماتم و فریاد و درد دیگر نخواهد بود. چیزهای نخستین درگذشتند”» (مکاشفه ۲۱:۱-۵).
– عیسی مسیح نمایانگر اسحاق بزرگ، ذریت اصلی ابراهیم است: «اما وعده‌ها به ابراهیم و به ذریت او داده شد. نمی‌گوید: “و به ذریت‌ها”، گویی دربارهٔ بسیاری باشد، بلکه گویی دربارهٔ یک نفر است: “و به ذریت تو”، که مسیح است» (غلاطیان ۳:۱۶).
– کوبیده شدن پاشنهٔ زن آسمانی: یهوه خدا از ابراهیم خواست که پسرش اسحاق را قربانی کند. ابراهیم امتناع نکرد (زیرا گمان می‌کرد که خدا اسحاق را پس از این قربانی زنده خواهد کرد [عبرانیان ۱۱:۱۷-۱۹]). درست پیش از قربانی کردن، خدا مانع از انجام چنین کاری توسط ابراهیم شد. قوچی که ابراهیم قربانی کرد، جایگزین اسحاق شد: «او فرمود: “لطفاً پسر خود، پسر یگانه‌ات اسحاق را که بسیار دوست می‌داری بردار و به سرزمین موریا برو، و در آنجا او را بر یکی از کوه‌هایی که به تو نشان خواهم داد به عنوان قربانی سوختنی تقدیم کن.” (…) سرانجام به مکانی که خدای [حقیقی] به او نشان داده بود رسیدند و ابراهیم در آنجا مذبحی ساخت؛ هیزم را چید، پسرش اسحاق را بست و او را بر روی مذبح، بالای هیزم قرار داد. سپس ابراهیم دست دراز کرد و کارد بزرگ را گرفت تا پسرش را بکشد. اما فرشتهٔ یهوه از آسمان‌ها او را ندا داد و گفت: “ابراهیم! ابراهیم!” او پاسخ داد: “لبیک!” فرشته گفت: “دست خود را بر این پسر دراز مکن و به او آسیبی مرسان، زیرا اکنون به راستی دانستم که از خدا می‌ترسی، چون پسر خود، پسر یگانه‌ات را از من دریغ نداشتی.” آنگاه ابراهیم چشمان خود را بلند کرد و نگریست، و اینک در فاصله‌ای [از او] قوچی بود که شاخ‌هایش در بوته‌زاری گیر کرده بود. پس ابراهیم رفت و قوچ را گرفت و به جای پسرش به عنوان قربانی سوختنی تقدیم کرد. سپس ابراهیم آن مکان را یهوه-یِری نام نهاد. از این رو امروزه رسم است که می‌گویند: “در کوه یهوه فراهم خواهد شد”» (پیدایش ۲۲:۱-۱۴).
به راستی یهوه در آنجا فراهم کرد، اما این بار با پسر خود. این نمایش نبوی، تحقق قربانی بسیار دردناکی برای یهوه خدا (و پسرش عیسی مسیح [عبارت «پسر یگانه‌ات را که بسیار دوست می‌داری» را دوباره بخوانید]) است. یهوه خدا، ابراهیم بزرگ، پسر محبوب خود عیسی مسیح، اسحاق بزرگ را برای نجات بشریت مطیع قربانی کرد: «زیرا خدا جهان را آن‌قدر محبت نمود که پسر یگانهٔ خود را داد، تا هر که به او ایمان آورد هلاک نگردد، بلکه حیات جاودان یابد. (…) کسی که به پسر ایمان می‌آورد، حیات جاودان دارد؛ کسی که از پسر نافرمانی می‌کند، حیات را نخواهد دید، بلکه خشم خدا بر او باقی می‌ماند» (یوحنا ۳:۱۶، ۳۶). تحقق نهایی وعده‌ای که به ابراهیم داده شد، با برکت ابدی بشریت مطیع در پایان سلطنت هزارسالهٔ مسیح به انجام خواهد رسید: «آنگاه صدای بلندی از تخت شنیدم که می‌گفت: “اینک خیمهٔ خدا با انسان‌هاست، و او با ایشان ساکن خواهد شد و آنان قوم‌های او خواهند بود. و خود خدا با ایشان خواهد بود. و هر اشکی را از چشمان ایشان پاک خواهد کرد، و مرگ دیگر نخواهد بود؛ و ماتم و فریاد و درد دیگر نخواهد بود. چیزهای نخستین درگذشتند”» (مکاشفه ۲۱:۳، ۴).
پسر یگانه‌ات که بسیار دوست می‌داری
(پیدایش ۲۲:۲)
هنگامی که یهوه خدا از ابراهیم خواست پسرش اسحاق را به عنوان قربانی تقدیم کند (کاری که در آخرین لحظه مانع آن شد)، این عبارت بسیار مهم را به کار برد که موضوع تأمل کنونی است: «لطفاً پسر خود، پسر یگانه‌ات اسحاق را که بسیار دوست می‌داری بردار و به سرزمین موریا برو، و در آنجا او را بر یکی از کوه‌هایی که به تو نشان خواهم داد به عنوان قربانی سوختنی تقدیم کن» (پیدایش ۲۲:۲). بی‌تردید، یهوه خدا با این درخواست دردناک برای ابراهیم، ناخواسته (بدون آنکه ابراهیم از آن آگاه باشد) نمایش نبوی قربانی آیندهٔ پسر یگانهٔ خود، عیسی مسیح را به او سپرد تا ایفا کند: «این چیزها یک نمایش نمادین است» (غلاطیان ۴:۲۴). برای این منظور، یهوه خدا از او خواست به کوه موریا برود؛ مکانی که اورشلیم در آن بنا شده است و جایی که چند قرن بعد، عیسی مسیح به عنوان قربانی در راه جهان در آن جان سپرد (یوحنا ۳:۱۶).
پس از سه روز پیاده‌روی، با دیدن کوه از دور، ابراهیم و پسرش اسحاق سرانجام مسیر را با هم به سوی محل قربانی طی کردند. وضعیت برای پسرش اسحاق آن‌قدر عجیب بود که در نهایت این پرسش را از پدرش کرد: «و اسحاق به پدرش ابراهیم گفت: “پدر من!” ابراهیم گفت: “بله پسرم!” اسحاق گفت: “آتش و هیزم اینجاست، اما بره برای قربانی سوختنی کجاست؟” ابراهیم پاسخ داد: “پسرم، خدا خود برهٔ قربانی سوختنی را فراهم خواهد کرد.” و هر دو با هم به راه خود ادامه دادند» (پیدایش ۲۲:۷، ۸). بر اساس گزارش، او مستقیماً به این پرسش پاسخ نداد، تا به نظر برسد پاسخش بیش از حد تند و ناگهانی نباشد. آیا این بدان معناست که اسحاق حتی تا آخرین لحظه در بی‌خبری بوده است؟ شواهد متعددی نشان می‌دهد که ابراهیم، اسحاق را از وضعیت آگاه کرده بود و پسرش با پدر خود همکاری کرد.
در پیدایش ۲۲:۵، ابراهیم هنگام سخن گفتن دربارهٔ پسرش از او به عنوان «پسر [جوان]» یاد می‌کند؛ آیا این بدان معناست که اسحاق تنها کودکی بی‌دفاع بود که چاره‌ای جز پیروی از پدرش نداشت؟ بافتار پیدایش فصل ۲۲، برعکس نشان می‌دهد که او باید مردی با نیروی جسمانی بسیار زیاد بوده باشد: «آنگاه ابراهیم هیزم قربانی سوختنی را برداشت و بر دوش پسرش اسحاق نهاد» (پیدایش ۲۲:۶). در آن زمان، ابراهیم دست‌کم ۱۲۰ سال یا حتی بیش از ۱۳۰ سال سن داشت و شاید دیگر توان حمل هیزم لازم برای برافروختن آتش قربانی سوختنی را نداشت. افزون بر این، آنان باید به قلهٔ کوه موریا صعود می‌کردند که این خود نشان‌دهندهٔ آمادگی جسمانی اسحاق است. در پیدایش ۲۲:۹ نوشته شده است: «سرانجام به مکانی که خدای حقیقی به او نشان داده بود رسیدند و ابراهیم در آنجا مذبحی ساخت؛ هیزم را چید، پسرش اسحاق را بست و او را بر روی مذبح، بالای هیزم قرار داد». به نظر واضح است که اسحاق جوان تسلیم شد و اجازه داد پدرش او را ببندد و سپس بر روی مذبح دراز بکشد. در نتیجه، بدیهی است که ابراهیم به اندازهٔ کافی از پیش پسرش را آگاه کرده بود. کتاب پیدایش گفت‌وگوی صمیمی میان پدر و پسر را برای ما بازگو نمی‌کند. با این حال، اسحاق پذیرفت که همکاری کند، زیرا او کاملاً توان جسمانی آن را داشت که مانع از بسته شدن دست و پایش توسط پدر و قرار گرفتن بر روی مذبح شود.
افزون بر این، با به کار بردن عبارت پولس رسول در غلاطیان ۴:۲۴، اگر یهوه خدا نمایشی نبوی را به ابراهیم، به عنوان نماد پدر آسمانی، و به اسحاق، به عنوان نماد پسر یگانه‌اش عیسی مسیح، واگذار کرد، چرا تصور نکنیم که اسحاق هنگام قربانی شدن همان سنی را داشته است که مسیح هنگام مرگ فدیه‌گونه‌اش داشت، یعنی ۳۳ سال؟ بدیهی است که خدا اجازه نداد ابراهیم کار خود را تا انتها پیش ببرد: «سپس ابراهیم دست دراز کرد و کارد بزرگ را گرفت تا پسرش را بکشد. اما فرشتهٔ یهوه از آسمان‌ها او را ندا داد و گفت: “ابراهیم! ابراهیم!” او پاسخ داد: “لبیک!” فرشته گفت: “دست خود را بر این پسر دراز مکن و به او آسیبی مرسان، زیرا اکنون به راستی دانستم که از خدا می‌ترسی، چون پسر خود، پسر یگانه‌ات را از من دریغ نداشتی”» (پیدایش ۲۲:۱۰-۱۲). ابراهیم با این عمل ایمانی، همراه با پسر محبوبش اسحاق، پدر همهٔ کسانی شد که ایمان دارند (رومیان ۴:۱۱). در طول این نمایش نبوی، ابراهیم از اندیشهٔ قربانی کردن پسرش رنج روحی کشید. با این حال، سرانجام کار برای او و اسحاق خوشایند بود: «آنگاه ابراهیم چشمان خود را بلند کرد و نگریست، و اینک در فاصله‌ای از او قوچی بود که شاخ‌هایش در بوته‌زاری گیر کرده بود. پس ابراهیم رفت و قوچ را گرفت و به جای پسرش به عنوان قربانی سوختنی تقدیم کرد. سپس ابراهیم آن مکان را یهوه-یِری نام نهاد. از این رو امروزه رسم است که می‌گویند: “در کوه یهوه فراهم خواهد شد”» (پیدایش ۲۲:۱۳، ۱۴).
با این حال، از طریق همین جملهٔ ساده «لطفاً پسر خود، پسر یگانه‌ات را که بسیار دوست می‌داری بردار» و به واسطهٔ این نمایش نبوی، شاید یهوه خدا و پسرش عیسی مسیح می‌خواهند که ما رنج عاطفی پدر آسمانی را از قربانی کردن پسر یگانه‌اش برای نجات بشریت بهتر درک کنیم: «زیرا خدا جهان را آن‌قدر محبت نمود که پسر یگانهٔ خود را داد، تا هر که به او ایمان آورد هلاک نگردد، بلکه حیات جاودان یابد» (یوحنا ۳:۱۶).
احساسات پدر هنگام دیدن پسرش در اوج اندوه و اضطراب، اندکی پیش از ساعت‌های طولانی رنجی که قرار بود متحمل شود، چه بود؟ «هنگام بیرون رفتن، طبق معمول به سوی کوه زیتون رفت و شاگردان نیز در پی او رفتند. چون به آن مکان رسید، به ایشان گفت: “دعا کنید تا در آزمایش نیفتید.” و به اندازهٔ پرتاب سنگی از آنان دور شد، زانو زد و به دعا پرداخت و گفت: “ای پدر، اگر می‌خواهی، این پیاله را از من بگذران؛ اما نه خواست من، بلکه خواست تو انجام شود.” آنگاه فرشته‌ای از آسمان بر او ظاهر شد و او را تقویت کرد. اما چون دچار اضطراب شدید شده بود، با جدیت بیشتری دعا می‌کرد و عرق او همچون قطره‌های خون شده بود که بر زمین می‌چکید. سپس از دعا برخاست، نزد شاگردان آمد و آنان را دید که از شدت اندوه به خواب رفته بودند» (لوقا ۲۲:۳۹-۴۵).
عیسی مسیح از دانستن اندوهی که خدا با دیدن آنچه انسان‌ها بر سر او می‌آوردند تجربه می‌کرد، سخت مضطرب بود. خدا فرشته‌ای را فرستاد تا پسر بسیار اندوهگین و مضطرب خود را تسلی دهد، پیش از آنکه او را تا لحظهٔ مرگ در دستان شیطان ابلیس و فرزندان انسانی او رها کند.
احساسات پدر هنگام دیدن اینکه با پسرش با بی‌احترامی رفتار می‌شود، به او توهین می‌کنند، سیلی می‌زنند و برخی بر صورتش آب دهان می‌اندازند، چه بود؟ «نظر شما چیست؟” آنان پاسخ دادند: “او سزاوار مرگ است.” آنگاه به صورت او آب دهان انداختند و با مشت او را زدند. دیگران به او سیلی زدند و گفتند: “ای مسیح، برای ما نبوت کن! چه کسی تو را زد؟”» (متی ۲۶:۶۶-۶۸).
عبارت «ای مسیح، برای ما نبوت کن! چه کسی تو را زد؟» نشان می‌دهد که چشمان عیسی مسیح را بسته بودند، در حالی که او را می‌زدند و بر او آب دهان می‌انداختند.
احساسات پدر هنگام دیدن اینکه مردم آزادی یک جنایتکار را به جای پسرش ترجیح دادند، چه بود؟ احساسات پدر هنگام دیدن شلاق خوردن پسرش، و سپس توهین و ضرب و شتم او توسط سربازان، چه بود؟
«آنگاه باراباس را برای آنان آزاد کرد، اما دستور داد عیسی را شلاق بزنند و او را تسلیم کرد تا بر تیر اعدام آویخته شود. پس سربازان فرماندار، عیسی را به کاخ فرماندار بردند و تمام گروهان را گرد او جمع کردند. و پس از آنکه لباس از تنش درآوردند، ردایی ارغوانی بر او پوشاندند، و تاجی از خار بافتند و بر سرش نهادند و نی‌ای به دست راستش دادند. و در برابرش زانو زدند و او را مسخره کرده، می‌گفتند: “درود بر پادشاه یهودیان!” و بر او آب دهان انداختند، نی را گرفتند و بر سرش زدند. سرانجام، پس از آنکه او را مسخره کردند، ردا را از تنش درآوردند و لباس‌های خودش را بر تنش کردند و او را بردند تا بر تیر میخکوب کنند» (متی ۲۷:۲۶-۳۱).
شلاق زدن باعث خون‌ریزی شدید می‌شد که عیسی مسیح را دچار کم‌خونی و ضعف کرده بود؛ در نتیجه، برخلاف دو جنایتکار دیگری که همراه او بودند، دیگر توان حمل بار تیر خود را نداشت: «هنگام بیرون رفتن، مردی اهل قِیرَوان به نام شمعون را یافتند. او را مجبور کردند تا تیر شکنجهٔ عیسی را بردارد» (متی ۲۷:۳۲).
احساسات پدر هنگام دیدن سربازان رومی که دست‌ها و پاهای پسرش را میخکوب می‌کردند تا بدن او را بیاویزند، چه بود؟ بسیار محتمل است که عیسی مسیح در آن لحظه به احساسات پدر خود اندیشیده باشد، هنگامی که گفت: «ای پدر، آنان را ببخش، زیرا نمی‌دانند چه می‌کنند» (لوقا ۲۳:۳۴). در حقیقت، پدری که در برابر کسی قرار دارد که به پسرش حمله می‌کند، چه احساسی می‌تواند داشته باشد؟
احساسات پدر در طول شش ساعت رنج و در لحظهٔ مرگ پسر یگانه‌اش چه بود؟ «و عیسی با صدای بلند فریاد زد و گفت: “ای پدر، روح خود را به دستان تو می‌سپارم.” چون این را گفت، جان سپرد» (لوقا ۲۳:۴۶).
یهوه خدا، پدر، رنج عاطفی مریم، مادر عیسی را در لحظهٔ مرگ پسرش بر روی زمین، به صورت نبوی به تصویر کشیده بود: «بشنو! این کودک برای سقوط و برخاستن بسیاری در اسرائیل نهاده شده است و برای نشانه‌ای که بر ضد او سخن خواهند گفت (آری، شمشیری بلند از روح تو نیز خواهد گذشت)، تا اندیشه‌های دل‌های بسیاری آشکار شود» (لوقا ۲:۳۴، ۳۵).
این تصویرِ شکافته شدن روح مریم با شمشیر، برای توصیف شدت درد عاطفی او در پی مرگ پسرش بر روی زمین، تصوری از اندوه عمیقی که پدر احساس کرد به ما می‌دهد. در این موقعیت، در پاسخ به پست‌ترین عمل انسان‌ها، خدا با والاترین عمل محبت خود پاسخ داد و پسرش را برای نجات بشریت بخشید: «زیرا خدا جهان را آن‌قدر محبت نمود که پسر یگانهٔ خود را داد، تا هر که به او ایمان آورد هلاک نگردد، بلکه حیات جاودان یابد» (یوحنا ۳:۱۶).
۲ – عهد ختنه
«او همچنین عهد ختنه را به وی عطا کرد؛ و بدین سان او پدر اسحاق شد و او را در روز هشتم ختنه کرد؛ و اسحاق پدر یعقوب شد؛ و یعقوب پدر دوازده رئیس خاندان گردید»
(اعمال رسولان ۷:۸)
این عهد ختنه قرار بود نشانهٔ متمایزکنندهٔ قوم خدا، یعنی اسرائیل زمینی در آن دوران باشد. این عهد دارای معنای روحانی است که در سخنرانی وداع موسی، در کتاب تثنیه به دقت بیان شده است: «پس غُلفهٔ دل خود را ختنه کنید و دیگر گردن‌کشی ننمایید» (تثنیه ۱۰:۱۶). ختنه در جسم به چیزی اشاره دارد که با دل مطابقت دارد؛ دلی که خود سرچشمهٔ حیات و اطاعت از خداست: «بیش از هر چیز دیگری که باید محافظت شود، از دل خود محافظت کن، زیرا سرچشمه‌های حیات از آن [برمی‌خیزد]» (امثال ۴:۲۳).
استیفان شاگرد، در سخنرانی خود که پیش از اعدامش از طریق سنگسار ایراد کرد، این نکتهٔ اساسی تعلیمی را درک کرده بود. او به شنوندگان خود که به عیسی مسیح ایمان نداشتند به خوبی فهماند که اگرچه از نظر جسمی ختنه شده‌اند، اما از نظر روحانی در دل نامختون هستند: «ای مردم سرسخت و نامختون در دل و گوش، شما همواره در برابر روح‌القدس مقاومت می‌کنید؛ همان‌گونه که پدران شما کردند، شما نیز می‌کنید. کدام یک از پیامبران را پدران شما آزار ندادند؟ آری، آنان کسانی را که از پیش دربارهٔ آمدن آن شخص عادل خبر می‌دادند کشتند، و اکنون شما خائنان و قاتلان او شده‌اید؛ شما که شریعت را به واسطهٔ فرشتگان دریافت کردید، اما آن را نگاه نداشتید» (اعمال رسولان ۷:۵۱-۵۳). چنین سرزنش شجاعانه‌ای به قیمت جان او تمام شد و این تأییدی بود بر اینکه آن قاتلان از نظر روحانی در دل نامختون بودند.
دل نمادین، درونِ روحانی یک شخص را تشکیل می‌دهد که از استدلال‌ها و افکار همراه با سخنان و اعمال (نیک یا بد) ساخته شده است. عیسی مسیح بدون به کار بردن این عبارت، به خوبی توضیح داد که چه چیزی به دلیل وضعیت دلِ یک شخص، او را پاک یا ناپاک می‌سازد: «با این حال، آنچه از دهان بیرون می‌آید از دل سرچشمه می‌گیرد، و همین است که انسان را ناپاک می‌سازد. برای مثال، از دل است که اندیشه‌های بد، قتل‌ها، زناهای محصنه، زناها، دزدی‌ها، شهادت‌های دروغ و کفرگویی‌ها بیرون می‌آید. این‌هاست که انسان را ناپاک می‌سازد» (متی ۱۵:۱۸-۲۰). در اینجا، عیسی مسیح انسانی را در وضعیت نامختونی روحانی، با «غُلفهٔ دل» و اندیشه‌های بدش توصیف می‌کند که او را در برابر خدا ناپاک و ناشایستهٔ حیات می‌سازد (امثال ۴:۲۳ را دوباره ببینید). «انسان نیک از گنجینهٔ نیکوی خود چیزهای نیکو بیرون می‌آورد، در حالی که انسان بد از گنجینهٔ بد خود چیزهای بد بیرون می‌آورد» (متی ۱۲:۳۵). عیسی مسیح در بخش نخست سخن خود، انسانی را توصیف می‌کند که دارای دلی است که از نظر روحانی ختنه شده است.
پولس رسول نیز این نکتهٔ تعلیمی را که توسط موسی و سپس توسط عیسی مسیح منتقل شده بود، به خوبی درک کرده بود. ختنه از نظر روحانی به معنای اطاعت از خدا و سپس از پسرش عیسی مسیح بود: «در واقع، ختنه تنها در صورتی سودمند است که به شریعت عمل کنی؛ اما اگر متجاوز از شریعت باشی، ختنهٔ تو به نامختونی تبدیل شده است. پس اگر نامختونی احکام عادلانهٔ شریعت را نگاه دارد، آیا نامختونی او ختنه محسوب نخواهد شد؟ و نامختونی که به طور طبیعی چنین است، با به جا آوردن شریعت، تو را که با وجود داشتن قانون مکتوب و ختنه، متجاوز از شریعت هستی، داوری خواهد کرد. زیرا یهودی کسی نیست که در ظاهر چنین باشد، و ختنه آن نیست که در ظاهر و بر جسم انجام شود. بلکه یهودی کسی است که در باطن چنین باشد، و ختنهٔ او ختنهٔ دل است به وسیلهٔ روح، نه به وسیلهٔ قانون مکتوب. ستایش چنین کسی نه از جانب انسان‌ها، بلکه از جانب خداست» (رومیان ۲:۲۵-۲۹).
مسیحی وفادار دیگر تحت اجرای شریعت عطاشده به موسی نیست و در نتیجه، طبق حکم رسولان که در اعمال رسولان ۱۵:۱۹، ۲۰، ۲۸، ۲۹ نوشته شده است، دیگر ملزم به انجام ختنهٔ جسمی نیست. این موضوع با آنچه پولس رسول به الهام خدا نوشته است تأیید می‌شود: «زیرا مسیح پایان شریعت است، تا هر که ایمان می‌آورد عدالت را به دست آورد» (رومیان ۱۰:۴). «آیا کسی در حالی که ختنه شده بود فراخوانده شد؟ نامختون نشود. آیا کسی در حالت نامختونی فراخوانده شد؟ ختنه نشود. ختنه هیچ معنایی ندارد و نامختونی نیز هیچ معنایی ندارد، بلکه [آنچه اهمیت دارد] نگاه داشتن فرمان‌های خداست» (اول قرنتیان ۷:۱۸، ۱۹).
از این پس، مسیحی باید ختنهٔ روحانی دل داشته باشد؛ یعنی از یهوه خدا اطاعت کند و به قربانی مسیح که آمرزش گناهان و در آینده دستیابی به حیات جاودان را ممکن می‌سازد، ایمان داشته باشد (یوحنا ۳:۱۶، ۳۶).
همان‌گونه که هر کس می‌خواست در عید فِصَح شرکت کند باید ختنه می‌شد، به همین ترتیب مسیحی (صرف نظر از امیدش [آسمانی یا زمینی]) باید پیش از خوردن نان فطیر و نوشیدن از پیالهٔ یادبود مرگ عیسی مسیح، ختنهٔ روحانی دل داشته باشد: «انسان نخست پس از بررسی جدی خود، خویشتن را تأیید کند و بدین سان از این نان بخورد و از این پیاله بنوشد» (اول قرنتیان ۱۱:۲۸ مقایسه شود با خروج ۱۲:۴۸ [عید فِصَح]).
۳ – عهد شریعت میان خدا و قوم اسرائیل
«مراقب خود باشید، مبادا عهد یهوه خدای خود را که با شما بسته است فراموش کنید»
(تثنیه ۴:۲۳)
میانجی این عهد موسی است: «و در همان زمان، یهوه به من فرمان داد تا احکام و داوری‌ها را به شما بیاموزم، تا آن‌ها را در سرزمینی که برای تصرف آن از اردن عبور می‌کنید به جا آورید» (تثنیه ۴:۱۴). این عهد پیوند نزدیکی با عهد ختنه دارد که نماد اطاعت از خداست (تثنیه ۱۰:۱۶ مقایسه شود با رومیان ۲:۲۵-۲۹). این عهد تا آمدن مسیحِ پیشوا معتبر بود: «و او [این] عهد را برای بسیاری به مدت یک هفته استوار نگاه خواهد داشت؛ و در نیمهٔ هفته، قربانی و هدیه را متوقف خواهد ساخت» (دانیال ۹:۲۷). بر اساس نبوت ارمیا، این عهد با عهدی جدید جایگزین می‌شد: «یهوه می‌فرماید: “اینک روزهایی فرا می‌رسد که با خاندان اسرائیل و با خاندان یهودا عهدی جدید خواهم بست؛ نه [عهدی] مانند عهدی که با پدران ایشان در روزی که دستشان را گرفتم تا آنان را از سرزمین مصر بیرون بیاورم بستم؛ ‘عهد من که ایشان آن را شکستند، با آنکه من شوهر و مالک آنان بودم’، یهوه چنین می‌فرماید”» (ارمیا ۳۱:۳۱، ۳۲).
هدف از شریعتی که به اسرائیل داده شد، آماده ساختن قوم برای آمدن مسیح بود. شریعت ضرورت رهایی از وضعیت گناهکاری بشریت (که توسط قوم اسرائیل نمایندگی می‌شد) را آموزش داد: «از این رو، همان‌گونه که به واسطهٔ یک انسان گناه وارد جهان شد و به واسطهٔ گناه مرگ آمد، و بدین سان مرگ بر همهٔ انسان‌ها گسترش یافت زیرا همگی گناه کردند… زیرا تا پیش از شریعت، گناه در جهان بود، اما هنگامی که شریعتی وجود ندارد، گناه به حساب کسی گذاشته نمی‌شود» (رومیان ۵:۱۲، ۱۳). شریعت خدا به وضعیت گناهکار بشریت عینیت بخشید و وضعیت گناهکاری تمام بشریت را که در آن زمان توسط قوم اسرائیل نمایندگی می‌شد، آشکار ساخت: «پس چه بگوییم؟ آیا شریعت گناه است؟ هرگز چنین مباد! در واقع، اگر شریعت نبود من گناه را نمی‌شناختم؛ و برای مثال، اگر شریعت نگفته بود: “طمع نورز”، من طمع را نمی‌شناختم. اما گناه با یافتن فرصتی به واسطهٔ حکم، انواع طمع‌ها را در من پدید آورد، زیرا بدون شریعت گناه مرده بود. آری، من پیش‌تر بدون شریعت زنده بودم؛ اما هنگامی که حکم آمد، گناه دوباره زنده شد و من مردم. و حکمی که برای حیات بود، دریافتم که برای مرگ است. زیرا گناه با یافتن فرصتی به واسطهٔ حکم، مرا فریب داد و به وسیلهٔ آن مرا کشت. بنابراین، شریعت مقدس است و حکم نیز مقدس، عادلانه و نیکوست» (رومیان ۷:۷-۱۲). در نتیجه، شریعت مربی یا آموزگاری بود که به سوی مسیح هدایت می‌کرد: «بدین سان، شریعت مربی ما شد تا ما را به سوی مسیح هدایت کند، تا به سبب ایمان عادل شمرده شویم. اما اکنون که ایمان آمده است، دیگر زیر دست مربی نیستیم» (غلاطیان ۳:۲۴، ۲۵). شریعت کامل خدا که به واسطهٔ نافرمانی انسان به گناه عینیت بخشیده بود، ضرورت قربانی‌ای را نشان می‌داد که به سبب ایمان (و نه اعمال شریعت) به بازخرید انسان گناهکار می‌انجامد. این قربانی، قربانی مسیح بود: «همان‌گونه که پسر انسان نیامد تا به او خدمت شود، بلکه آمد تا خدمت کند و جان خود را به عنوان فدیه در راه بسیاری بدهد» (متی ۲۰:۲۸).
«شریعت سایه‌ای از چیزهای نیکوی آینده را دارد»
(عبرانیان ۱۰:۱)
حتی اگر مسیح پایان شریعت باشد، این حقیقت همچنان پابرجاست که شریعت اکنون نیز دارای ارزشی نبوی است که به ما اجازه می‌دهد اندیشهٔ خدا را (به واسطهٔ عیسی مسیح) دربارهٔ آینده درک کنیم: «در واقع، از آنجا که شریعت سایه‌ای از چیزهای نیکوی آینده را دارد، نه خودِ جوهرهٔ آن چیزها را» (عبرانیان ۱۰:۱؛ اول قرنتیان ۲:۱۶). این عیسی مسیح است که باعث می‌شود این «چیزهای نیکو» به حقیقت بپیوندند: «زیرا این چیزها سایهٔ چیزهای آینده است، اما حقیقت متعلق به مسیح است» (کولسیان ۲:۱۷).
چه سخنان مسیح و چه سخنان پولس رسول، نشان می‌دهند که شریعت عطاشده از سوی خدا به موسی برای قوم اسرائیل، دارای بُعدی نبوی است. درک درست نمادگرایی آن، امکان فهم توصیفی بسیار دقیق از آیندهٔ تمام بشریت را فراهم می‌کند. این درک به ما اجازه می‌دهد معماهای نبوی کتاب حزقیال، زکریا، مکاشفه و دیگر کتاب‌های نبوی کتاب مقدس را تشخیص دهیم. به عنوان نمونه، دو سخن کوتاه از مسیح را در نظر بگیریم. او نشان می‌دهد که قوم اسرائیل و ادارهٔ آن، پیش‌نمونه‌ای از حکومت پادشاهی خدا بر روی زمین بوده است: «عیسی به ایشان گفت: “آمین به شما می‌گویم: در زمان آفرینش نو، هنگامی که پسر انسان بر تخت پرجلال خود بنشیند، شما نیز که از من پیروی کرده‌اید، بر دوازده تخت خواهید نشست و بر دوازده سبط اسرائیل داوری خواهید کرد”» (متی ۱۹:۲۸). «با این حال، شما کسانی هستید که پیوسته در آزمایش‌های من با من ماندید؛ و من با شما عهدی می‌بندم، همان‌گونه که پدرم با من عهدی بسته است، برای یک پادشاهی، تا در پادشاهی من بر سر سفرهٔ من بخورید و بنوشید، و بر تخت‌ها بنشینید تا بر دوازده سبط اسرائیل داوری کنید» (لوقا ۲۲:۲۸-۳۰).
در دو سخن بالا، عیسی مسیح نشان می‌دهد که قوم اسرائیل و مردم آن، تحت ادارهٔ شریعت عطاشده به موسی، پیش‌نمونه یا الگوی نبوی بشریت آینده در بهشت زمینی بوده‌اند؛ بشریتی متشکل از گروه عظیم، یعنی انسان‌هایی که از مصیبت بزرگ جان سالم به در برده‌اند (مکاشفه ۷:۹-۱۷) و رستاخیزیافتگان عادل و غیرعادل (یوحنا ۵:۲۸، ۲۹). به همین ترتیب، پولس رسول نشان داد که شریعت، که قانون اساسی عطاشده از سوی خدا به قوم اسرائیل بود، پیش‌نمونه‌ای از واقعیتِ ادارهٔ پادشاهی خدا بر روی زمین است: «در واقع، از آنجا که شریعت سایه‌ای از چیزهای نیکوی آینده را دارد، نه خودِ جوهرهٔ آن چیزها را» (عبرانیان ۱۰:۱). «زیرا این چیزها سایهٔ چیزهای آینده است، اما حقیقت متعلق به مسیح است» (کولسیان ۲:۱۷). بدیهی است که باید یادآور شویم مسیحیان دیگر زیر اقتدار شریعت عطاشده به اسرائیل نیستند، زیرا مسیح پایان شریعت بوده است (رومیان ۱۰:۴). با این حال، شریعت به هیچ وجه ارزش نبوی خود را از دست نداده است: «شریعت خادم من موسی را به یاد آورید، که به واسطهٔ آن در حوریب دربارهٔ تمام اسرائیل به او فرمان دادم، آری، احکام و داوری‌ها را» (ملاکی ۴:۴).
۴ – عهد جدید میان خدا و اسرائیل خدا
«سلامتی و رحمت بر آنان، آری بر اسرائیل خدا باد»
(غلاطیان ۶:۱۶)
عیسی مسیح میانجی عهد جدید است: «زیرا یک خدا وجود دارد و یک میانجی میان خدا و انسان‌ها، یعنی انسانی به نام مسیح عیسی» (اول تیموتائوس ۲:۵). این عهد جدید نبوت ارمیا ۳۱:۳۱، ۳۲ را به تحقق رساند. این بار، بر اساس اول تیموتائوس ۲:۵، این عهد شامل همهٔ انسان‌هایی می‌شود که به قربانی مسیح ایمان دارند (یوحنا ۳:۱۶). اسرائیل خدا نمایانگر کل جماعت مسیحی است. با این حال، عیسی مسیح نشان داد که این اسرائیل خدا بخشی در آسمان و بخش دیگری بر روی زمین، در بهشت زمینی آینده خواهد داشت.
اسرائیلِ خدای آسمانی از ۱۴۴۰۰۰ نفر، یعنی اورشلیم جدید تشکیل شده است؛ پایتختی که اقتدار خدا از آسمان و از طریق آن بر زمین جاری خواهد شد (مکاشفه ۷:۳-۸، اسرائیل روحانی آسمانی متشکل از ۱۲ سبط ۱۲۰۰۰ نفری = ۱۴۴۰۰۰): «و شهر مقدس، اورشلیم جدید را دیدم که از آسمان از نزد خدا پایین می‌آمد، آماده همچون عروسی آراسته برای شوهرش» (مکاشفه ۲۱:۲).
اسرائیلِ خدای زمینی از انسان‌هایی تشکیل خواهد شد که در بهشت زمینی آینده زندگی خواهند کرد و عیسی مسیح از آنان به عنوان ۱۲ سبط اسرائیل که داوری خواهند شد یاد کرده است: «عیسی به ایشان گفت: “آمین به شما می‌گویم: در زمان آفرینش نو، هنگامی که پسر انسان بر تخت پرجلال خود بنشیند، شما نیز که از من پیروی کرده‌اید، بر دوازده تخت خواهید نشست و بر دوازده سبط اسرائیل داوری خواهید کرد”» (متی ۱۹:۲۸). این اسرائیل روحانی زمینی همچنین در نبوت حزقیال فصل‌های ۴۰ تا ۴۸ توصیف شده است.
در حال حاضر، اسرائیل خدا از مسیحیان وفاداری که دعوت آسمانی دارند و مسیحیانی که امید زمینی حیات جاودان دارند و امیدوارند بخشی از گروه عظیمی باشند که از مصیبت بزرگ جان سالم به در می‌برند، تشکیل شده است (مکاشفه ۷:۹-۱۷).
در شب برگزاری آخرین عید فِصَح، عیسی مسیح پیدایش این عهد جدید را با رسولان وفاداری که با او بودند برگزار کرد: «همچنین نانی برداشت، شکرگزاری کرد، آن را پاره کرد و به ایشان داد و گفت: “این نمایانگر بدن من است که در راه شما داده می‌شود. این را به یاد من به جا آورید.” پیاله را نیز به همین ترتیب پس از صرف شام برداشت و می‌گفت: “این پیاله نمایانگر عهد جدید به واسطهٔ خون من است که در راه شما ریخته می‌شود”» (لوقا ۲۲:۱۹، ۲۰).
این عهد جدید شامل همهٔ مسیحیان وفادار، صرف نظر از امیدشان (آسمانی یا زمینی) می‌شود. این عهد جدید پیوند نزدیکی با ختنهٔ روحانی دل دارد (رومیان ۲:۲۵-۲۹). تا زمانی که مسیحی وفادار دارای این ختنهٔ روحانی دل باشد، قادر است از نان فطیر و پیاله‌ای که نمایانگر خون عهد جدید است تناول کند (صرف نظر از امیدش [آسمانی یا زمینی]): «انسان نخست پس از بررسی جدی خود، خویشتن را تأیید کند و بدین سان از این نان بخورد و از این پیاله بنوشد» (اول قرنتیان ۱۱:۲۸).
۵ – عهد برای یک پادشاهی که میان یهوه و عیسی مسیح و میان عیسی مسیح و ۱۴۴۰۰۰ نفر بسته شد
«با این حال، شما کسانی هستید که پیوسته در آزمایش‌های من با من ماندید؛ و من با شما عهدی می‌بندم، همان‌گونه که پدرم با من عهدی بسته است، برای یک پادشاهی، تا در پادشاهی من بر سر سفرهٔ من بخورید و بنوشید، و بر تخت‌ها بنشینید تا بر دوازده سبط اسرائیل داوری کنید»
(لوقا ۲۲:۲۸-۳۰)
این عهد در همان شبی بسته شد که عیسی مسیح پیدایش عهد جدید را برگزار کرد. این بدان معنا نیست که این دو عهد یکسان هستند.
عهد برای یک پادشاهی، میان یهوه و عیسی مسیح و سپس میان عیسی مسیح و ۱۴۴۰۰۰ نفری است که برای سلطنت در آسمان‌ها به عنوان پادشاهان و کاهنان برگزیده شده‌اند (مکاشفه ۵:۱۰؛ ۷:۳-۸؛ ۱۴:۱-۵).
عهد برای یک پادشاهی که میان خدا و مسیح بسته شد، ادامهٔ عهدی است که خدا با پادشاه داوود و دودمان سلطنتی او بست. این عهد، وعدهٔ خدا دربارهٔ تداوم این نسل سلطنتی است که عیسی مسیح هم‌زمان نوادهٔ مستقیم زمینی آن و پادشاه آسمانی منصوب‌شده از سوی یهوه (در سال ۱۹۱۴)، در تحقق عهد برای یک پادشاهی است (دوم سموئیل ۷:۱۲-۱۶؛ متی ۱:۱-۱۶؛ لوقا ۳:۲۳-۳۸؛ مزمور ۲).
عهد برای یک پادشاهی که میان عیسی مسیح و رسولانش و به تبع آن با گروه ۱۴۴۰۰۰ نفر بسته شد، در واقع وعدهٔ یک ازدواج آسمانی است که اندکی پیش از مصیبت بزرگ رخ خواهد داد: «بیایید شادی کنیم و به وجد آییم و او را جلال دهیم، زیرا عروسی بره فرا رسیده و همسر او خویشتن را آماده کرده است. آری، به او عطا شد که کتان لطیف، درخشان [و] پاک بپوشد، زیرا کتان لطیف نمایانگر اعمال عادلانهٔ مقدسان است» (مکاشفه ۱۹:۷، ۸). مزمور ۴۵ این ازدواج آسمانی را میان پادشاه عیسی مسیح و عروس سلطنتی آسمانی‌اش (ملکه)، یعنی اورشلیم جدید، به صورت نبوی توصیف می‌کند (مکاشفه ۲۱:۲). از این ازدواج آسمانی، پسران زمینی پادشاهی، یعنی امیرانی زاده خواهند شد که بر روی زمین نمایندگان اقتدار سلطنتیِ آسمانی پادشاهی خدا خواهند بود: «به جای پدرانت، پسرانت خواهند بود که آنان را در سراسر زمین به عنوان امیران منصوب خواهی کرد» (مزمور ۴۵:۱۶؛ اشعیا ۳۲:۱، ۲).
برکات ابدی عهد جدید و عهد برای یک پادشاهی، مفاد عهد ابراهیمی را که همهٔ ملت‌ها را در پایان هزار سال و تا ابدالآباد برکت خواهد داد، به تحقق خواهند رساند. بدین سان وعدهٔ خدا به طور کامل محقق خواهد شد: «بر پایهٔ امید به حیات جاودان که خدایی که نمی‌تواند دروغ بگوید، پیش از زمان‌های دراز وعده داده است» (تیطس ۱:۲).
***
Other Middle Eastern languages:
Arabic: ستة مواضيع لدراسة الكتاب المقدس
Hebrew: שישה נושאי לימוד תנ »ך
yiddish: זעקס ביבל שטודיע טעמעס
Urdu : چھ بائبل مطالعہ کے موضوعات
Table of contents of the http://yomelyah.fr/ website
Reading the Bible daily, this table of contents contains informative Bible articles (Please click on the link above to view it)…
Table of languages of more than seventy languages, with six important biblical articles, written in each of these languages…
Site en Français: http://yomelijah.fr/
Sitio en español: http://yomeliah.fr/
Site em português: http://yomelias.fr/
You can contact to comment, ask for details (no marketing)…
***